డిజిటల్ యుగంలో ‘జర్నలిస్ట్’ ఎవరు? : సుప్రీంకోర్టు

న్యూఢిల్లీ : భార‌త దేశ అత్యున్న‌త ప్ర‌ధాన న్యాయ‌స్థానం సుప్రీంకోర్టు సంచ‌ల‌న వ్యాఖ్య‌లు చేసింది. ప్ర‌స్తుతం డిజిట‌ల్ మీడియా లో చోటు చేసుకుంటున్న ధోర‌ణుల‌ను ప్ర‌త్యేకంగా ప్ర‌స్తావించింది. ఈ సంద‌ర్బంగా ఆందోళ‌న వ్య‌క్తం చేసింది. దేశ రాజధాని న్యూఢిల్లీలో జరిగిన నిరసనల సందర్భంగా వేధింపులకు గురైనట్లు పేర్కొన్న ఫ్రీలాన్స్ రిపోర్టర్లు , స్వతంత్ర మీడియా ప్రతినిధులకు రక్షణ కల్పించాలని కోరుతూ దాఖలైన పిటిషన్లను విచారించింది ధ‌ర్మాస‌నం. ఈ క్రమంల ‘జర్నలిస్టులు’ అనే పదానికి నిర్వచనంపై సుప్రీంకోర్టు ఆందోళన వ్యక్తం చేసింది. పౌరులందరినీ జర్నలిస్టులుగా పరిగణించే అవకాశం ఉంటే, అది సమస్యలకు దారి తీయవచ్చని కోర్టు పేర్కొంది. ముఖ్యంగా గుర్తింపు పొందిన (అక్రిడిటేటెడ్) జర్నలిస్టులకు, స్వతంత్ర జర్నలిస్టులకు , సోషల్ మీడియా కంటెంట్ సృష్టికర్తలకు మధ్య వ్యత్యాసాన్ని గుర్తించడం కష్టతరమవుతుందని కోర్టు అభిప్రాయపడింది.

అక్టోబర్ 10, 11 తేదీల్లో రాజధానిలో జరిగిన నిరసనల సమయంలో జర్నలిస్టులపై దాడులు, వేధింపులు , నిర్బంధాలు జరిగాయని ఆరోపిస్తూ దాఖలైన పిటిషన్లపై సుప్రీంకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి సూర్య కాంత్ , జస్టిస్ జయమాల్య బాగ్చీలతో కూడిన ధర్మాసనం విచారణ చేపట్టింది. నిరసనల గురించి వార్తలు సేకరిస్తున్నప్పుడు తాము ఇబ్బందులు ఎదుర్కొంటున్నామని పేర్కొన్న ఫ్రీలాన్స్ జర్నలిస్టులు, స్వతంత్ర రిపోర్టర్లు , ఇతర మీడియా సిబ్బందికి రక్షణ కల్పించాలని పిటిషనర్లు కోరారు. విచారణ సందర్భంగా భావప్రకటనా స్వేచ్ఛా హక్కును ప్రస్తావిస్తూ… పౌరులందరూ తమను తాము జర్నలిస్టులుగా చెప్పుకోవచ్చా అని ప్ర‌శ్నించింది ధ‌ర్మాస‌నం. వారికి కూడా అదే విధమైన హక్కులు, ప్రత్యేకతలు ఉంటాయా అనే ప్రశ్న తలెత్తుతుందని కోర్టు పేర్కొంది. మీడియా నిపుణులలోని వివిధ వర్గాలకు భిన్నమైన రక్షణ కల్పించాలా లేదా అనే అంశాన్ని క్షుణ్ణంగా పరిశీలించాల్సి ఉంటుందని జస్టిస్ బాగ్చీ వ్యాఖ్యానించారు.

గుర్తింపు పొందిన మీడియా సంస్థలకు చెందిన జర్నలిస్టులు, ఫ్రీలాన్స్ జర్నలిస్టులు, స్వతంత్ర రిపోర్టర్లు , సోషల్ మీడియా ఇన్ఫ్లుయెన్సర్ల మధ్య వ్యత్యాసాన్ని గుర్తించడంలో ఉన్న ఇబ్బందులను ధర్మాసనం అంగీకరించింది. రిజిస్టర్డ్ మీడియా సంస్థల్లో పనిచేసే వారు, గుర్తింపు పొందిన రిపోర్టర్లు, ఫ్రీలాన్సర్లు, డిజిటల్ కంటెంట్ సృష్టికర్తలకు వేర్వేరు స్థాయిల్లో రక్షణ కల్పించే అంశాన్ని పరిశీలించాల్సి ఉంటుందని కోర్టు తెలిపింది. సీనియర్ న్యాయవాది జైసింగ్ వాదిస్తూ నిరసనల సమయంలో ఒక మహిళా జర్నలిస్టుపై ఢిల్లీ పోలీసు అధికారి దాడి చేశారని పేర్కొన్నారు. వేధింపులకు లేదా దాడులకు గురైన మహిళా జర్నలిస్టుల పేర్లతో కూడిన నివేదికను సీల్డ్ కవర్‌లో సమర్పించేందుకు ఆమె అంగీకరించారు. ఈ ఆరోపణల తీవ్రతను దృష్టికి తెచ్చినందుకు ధర్మాసనం సంబంధిత పక్షాలకు ధన్యవాదాలు తెలిపింది. ఈ అంశాలను, అలాగే ఈ ఘటనలపై విచారణ ఎలా జరగాలనే విషయాలను పరిశీలించాల్సి ఉందని పేర్కొంది.

డిజిటల్ వేదికలు వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న ప్రస్తుత తరుణంలో ‘జర్నలిస్ట్’ (పాత్రికేయుడు) అనే వర్గాన్ని నిర్వచించడం కష్టతరంగా మారుతోందని సొలిసిటర్ జనరల్ తుషార్ మెహతా వాదించారు. చేతిలో మైక్రోఫోన్ లేదా సెల్‌ఫోన్ ఉన్న ప్రతి ఒక్కరూ తమను తాము జర్నలిస్టులుగా భావించు కుంటున్నారని, కొందరు కేవలం సోషల్ మీడియాలో ఎంగేజ్‌మెంట్ కోసం లేదా డబ్బు సంపాదించడం కోసం రీల్స్ మాత్రమే చేస్తుండ వచ్చని ఆయన పేర్కొన్నారు. ఆన్‌లైన్ క్రియేటర్లలో కొందరు ఘటనలను వక్రీకరించి చూపవచ్చని లేదా దృష్టిని ఆకర్షించడానికి విషయాలను సంచలనాత్మకం చేయవచ్చని ఆయన హెచ్చరించారు. అయితే, మహిళా జర్నలిస్టులు ఎటువంటి వేధింపులకు గురి కాకూడదని, మహిళా పోలీసులకు కూడా అదే రకమైన రక్షణ ఉండాలని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు. ఢిల్లీలో నిరసనల సందర్భంగా పోలీసులు వ్యవహరించిన తీరుపై వచ్చిన ఆరోపణలను కోర్టు విచారించింది.