కాపు ఉద్యమానికి చిరునామా రాజకీయాల్లో చెరగని ముద్ర

అమ‌రావ‌తి : ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజకీయాల్లో తనకంటూ ప్రత్యేక స్థానం సంపాదించుకున్న సీనియర్ నాయకుడు, మాజీ మంత్రి, కాపు ఉద్యమ నేత ముద్రగడ పద్మనాభం ఇక లేరు. 2026 జూలై 14న హైదరాబాద్‌లో చికిత్స పొందుతూ ఆయన కన్నుమూశారు. ఆయన మరణంతో కాపు ఉద్యమంలో ఒక కీలక అధ్యాయం ముగిసింది.1953 జనవరి 22న ఉమ్మడి తూర్పుగోదావరి జిల్లా కిర్లంపూడిలో ముద్రగడ పద్మనాభం జన్మించారు. ఆయన తండ్రి ముద్రగడ వీర రాఘవరావు కూడా రాజకీయాల్లో గుర్తింపు పొందారు. 1978లో జనతా పార్టీ అభ్యర్థిగా ప్రత్తిపాడు నియోజకవర్గం నుంచి ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికై ముద్రగడ తన రాజకీయ ప్రయాణాన్ని ప్రారంభించారు. ఆ తర్వాత రాష్ట్ర రాజకీయాల్లో కీలక నేతగా ఎదిగారు.

ముద్రగడ పద్మనాభం తెలుగుదేశం, కాంగ్రెస్ సహా పలు రాజకీయ పార్టీల్లో పనిచేశారు. ఎమ్మెల్యేగా, రాష్ట్ర మంత్రిగా బాధ్యతలు నిర్వహించారు. కాకినాడ లోక్‌సభ నియోజకవర్గానికి ఎంపీగా కూడా ప్రాతినిధ్యం వహించారు. దివంగ‌త సీఎం ఎన్టీఆర్ ప్రభుత్వంలో మంత్రిగా పనిచేసిన ఆయన, తరువాత కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వ హయాంలోనూ మంత్రి బాధ్యతలు నిర్వహించారు. రాజకీయ పార్టీలు మారినా తనదైన రాజకీయ శైలిని కొనసాగించారు.ముద్రగడ పద్మనాభం పేరు చెప్పగానే గుర్తుకొచ్చేది కాపు రిజర్వేషన్ ఉద్యమం. కాపు సామాజిక వర్గానికి రిజర్వేషన్లు కల్పించాలనే డిమాండ్‌తో ఆయన దశాబ్దాల పాటు పోరాటం చేశారు.

నిరాహార దీక్షలు, ఆందోళనలు, ప్రభుత్వాలకు లేఖలు, రాజకీయ ఒత్తిళ్ల ద్వారా కాపు రిజర్వేషన్ అంశాన్ని రాష్ట్ర రాజకీయాల్లో ప్రధాన చర్చగా మార్చడంలో ముద్ర‌గ‌డ ప‌ద్మ‌నాభం కీలక పాత్ర పోషించారు. 2016లో కాపు రిజర్వేషన్ల డిమాండ్ నేపథ్యంలో జరిగిన ఉద్యమం రాష్ట్ర వ్యాప్తంగా తీవ్ర చర్చకు దారితీసింది. తునిలో నిర్వహించిన కాపు ఐక్య గర్జన ఉద్యమ చరిత్రలో కీలక ఘట్టంగా నిలిచింది. ఆ సమయంలో ముద్రగడ పద్మనాభం కాపు ఉద్యమానికి ప్రధాన నాయకుడిగా జాతీయ స్థాయిలోనూ వార్తల్లో నిలిచారు.

ముద్రగడ రాజకీయ జీవితంలో గెలుపులు, ఓటములు, వివాదాలు ఎదురైనా తన అభిప్రాయాలను బహిరంగంగా చెప్పడంలో వెనుకడుగు వేయలేదు. అధికారంలో ఉన్న ప్రభుత్వాలపై విమర్శలు చేయడంలోనూ ఆయన తనదైన శైలిని కొనసాగించారు .సామాజిక అంశాలపై లేఖలు రాయడం, నిరాహార దీక్షలు చేపట్టడం ఆయన పోరాట విధానంలో ప్రధాన భాగంగా ఉండేది. కొంతకాలం ప్రత్యక్ష పార్టీ రాజకీయాలకు దూరంగా ఉన్న ముద్రగడ పద్మనాభం 2024 ఎన్నికల సమయంలో వైఎస్సార్ కాంగ్రెస్ పార్టీలో చేరారు. దీంతో మరోసారి ఆయన రాజకీయ నిర్ణయం రాష్ట్రవ్యాప్తంగా చర్చనీయాంశమైంది.

నాలుగు దశాబ్దాలకు పైగా సాగిన ముద్రగడ పద్మనాభం రాజకీయ, ఉద్యమ ప్రస్థానం ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజకీయ చరిత్రలో ప్రత్యేక అధ్యాయంగా నిలిచి పోతుంది. కాపు రిజర్వేషన్ డిమాండ్‌ను రాజకీయ ఎజెండాలో బలంగా నిలబెట్టిన నాయకుల్లో ముద్రగడ పద్మనాభం పేరు ప్రముఖంగా వినిపిస్తుంది . కిర్లంపూడి నుంచి రాష్ట్ర రాజకీయాల వరకు.. మంత్రి పదవి నుంచి ఉద్యమ నాయకత్వం వరకు.. ముద్రగడ పద్మనాభం సాగించిన ప్రయాణం తెలుగు రాజకీయాల్లో చెరగని ముద్రగా మిగిలి పోతుంది.